👶 ภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิด... เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ต้องสังเกต!
ทำไมลูกเพิ่งคลอด ตัวดูเหลืองๆ ตาดูเหลืองๆ ?" ภาวะตัวเหลืองเกิดจากการมีสารสีเหลืองที่เรียกว่า บิลิรูบิน (Bilirubin) สะสมอยู่ในกระแสเลือดและเนื้อเยื่อมากกว่าปกติ ซึ่งบิลิรูบินนี้เกิดจากการแตกตัวของเม็ดเลือดแดงตามธรรมชาติค่ะ 🔍 2 ประเภทของภาวะตัวเหลืองที่ต้องรู้ 🟡 ภาวะตัวเหลืองปกติ (Physiological Jaundice): สาเหตุ: ตับของทารกแรกเกิดยังทำงานได้ไม่เต็มที่ จึงขจัดสารบิลิรูบินได้ช้า ลักษณะ: มักเริ่มเห็นในวันที่ 2-3 หลังคลอด และจะค่อยๆ ดีขึ้นจนหายไปเองภายใน 1-2 สัปดาห์ ⚠️ ภาวะตัวเหลืองผิดปกติ (Pathological Jaundice): สาเหตุ: เกิดจากกรุ๊ปเลือดแม่และลูกไม่เข้ากัน (เช่น แม่ Rh- หรือแม่ O ลูก A/B), ภาวะเม็ดเลือดแดงแตกง่าย (เช่น G6PD), ท่อน้ำดีอุดตัน หรือการติดเชื้อ ลักษณะ: เหลืองเร็ว (ภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังคลอด) หรือเหลืองนานเกิน 2 สัปดาห์ และระดับความเหลืองสูงขึ้นเรื่อยๆ 🚨 4 สัญญาณเตือน! เมื่อไหร่ควรรีบพาลูกไปพบแพทย์ 👁️ เหลืองลามลงล่าง: เริ่มเหลืองจากใบหน้า ลามมาที่อก ท้อง แขน ขา ไปจนถึงฝ่ามือฝ่าเท้า 😴 ซึม ไม่ยอมดูดนม: ทารกนอนหลับปลุกยาก ไม่ยอมกินนม หรือดูดเบาลงมาก 💩 อุจจาระสีซีด / ปัสสาวะสีเข้ม: ปัสสาวะเป็นสีเหลืองเข้มคล้ายชา (ปกติเด็กทารกปัสสาวะจะสีใส) หรืออุจจาระสีซีดเหมือนดินสอพอง 👶 เกร็ง แขนขาตุก: มีอาการร้องเสียงแหลม ตัวเกร็ง แอ่นหลัง (เป็นสัญญาณอันตรายสะท้อนว่าสารบิลิรูบินเริ่มส่งผลต่อสมอง) 💡 วิธีดูแลและรักษาภาวะตัวเหลือง 🍼 ให้นมแม่บ่อยขึ้น (8-12 ครั้ง/วัน): การได้รับนมเพียงพอจะช่วยกระตุ้นการขับถ่าย ทำให้สารบิลิรูบินถูกขับออกทางอุจจาระและปัสสาวะ 💡 การส่องไฟรักษา (Phototherapy): ในกรณีที่ค่าบิลิรูบินสูง คุณหมอจะให้ทารกอบใต้แสงไฟคลื่นความถี่พิเศษเพื่อช่วยเปลี่ยนรูปสารบิลิรูบินให้ขับออกได้ง่ายขึ้น
